Highlight Oeganda: Het land van de gorilla’s

Het absolute hoogtepunt tijdens iedere reis naar Oeganda en/of Rwanda is het samenzijn met de zeldzame berggorilla's. De rust en vrede die deze dieren uitstralen is met geen pen te beschrijven. De berggorilla’s zijn één van ’s werelds meest bedreigde primaten. Er zijn nog maar circa 880 van deze prachtige dieren in leven. Bijna de helft van dit aantal is te vinden in Oeganda en daarnaast leven er ook groepen in de buurlanden Rwanda en Congo.

De beste periode voor de gorillatracking

Gelukkig is het in zowel Oeganda als Rwanda het gehele jaar mogelijk om op gorillatracking te gaan! Het is namelijk niet zo dat de gorilla’s in het ene seizoen beter te zien zijn als in het andere. Over het algemeen lukt het ruim 95% van de bezoekers om tijdens de tracking een gorillagroep te vinden. Ondanks dat de gorilla’s het gehele jaar gespot kunnen worden zijn de trackings in het regenseizoen vaak iets langer en zwaarder door de extra modderige ondergrond in het woud. De trackings worden in die periode dan ook vaker uitgevoerd in kleinere groepen. Bwindi is en blijft echter een regenwoud, dus zelfs in de droge seizoenen moeten bezoekers rekening houden met de vochtige ondergrond.

In de maanden maart, april, mei en november geldt er een flinke korting op de permits, wat deze maanden zeer aantrekkelijk maakt voor het ondernemen van de gorillatracking. Normaliter vindt het korte regenseizoen plaats in maart tot en met begin mei en de korte regenperiode in november. Door de klimaatverandering zijn de regenseizoenen de laatste vijf jaar echter moeilijk te voorspellen. Zo begint het korte regenseizoen tegenwoordig vaak pas begin december. Mede hierdoor zijn de maanden maart, april, mei en november ook zeer geschikt voor een bezoek aan de berggorilla’s!

Het boeken van een gorillapermit

De permits voor de gorillatracking zijn beperkt beschikbaar. In zowel Oeganda als Rwanda geldt er een maximum van 80 permits per dag. Zeker gedurende de hoogseizoenmaanden (juni – oktober en december-februari) zijn de permits vaak snel uitverkocht. Wij adviseren reizigers dan ook om juist voor deze maanden de permits ruim van tevoren te boeken, bij voorkeur 3 á 5 maanden voor aanvang van de reis. Wij kunnen zowel bij de privéreizen als bij de groepsreizen de permits reserveren, al is dit uiteraard afhankelijk van de beschikbaarheid op het moment van boeking. De minimale leeftijd voor een deelname aan de gorillatracking is door de Ugandan Wildlife Authority vastgesteld op 15 jaar.

De gorillatracking in Oeganda en Rwanda: een vergelijking

Het proces van de gorillatracking werkt in Rwanda hetzelfde als in buurland Oeganda. In beide landen kan er vooraf geen keuze gemaakt voor een specifieke gorillagroep, wel voor één van de vijf gebieden waar de gorillatracking wordt ondernomen (hierover volgt hieronder meer informatie). Op de dag van de gorillatracking wordt door de rangers ter plaatse besloten welke reiziger welke gorillagroep gaat bezoeken. Vooraf is dit dus niet bekend en er is geen invloed op uit te oefenen. Matoke Tours kan vooraf dan ook geen garantie geven welke groep u gaat bezoeken. In beide landen mogen bezoekers maximaal één uur met de gorilla’s doorbrengen. Het enige grote verschil tussen de tracking in beide landen is de prijs van het permit. In Rwanda zijn de gorillapermits duurder als in Oeganda en tevens is daar de laagseizoenkorting niet van toepassing.

Gorillagroepen in Oeganda

Van de 36 gorillagroepen in Oeganda zijn er in totaal 13 gehabitueerd en geschikt voor bezoek. De gorillagroepen zijn te vinden in vier regio’s van het Bwindi Impenetrable Forest en in het Mgahinga National Park. Het aantal gorillagroepen en de verblijfsmogelijkheden verschillen per regio, zo hebben alle hoeken van het woud een eigen karakter!


Buhoma

In het noorden van Bwindi, de Buhoma regio, zijn drie gorillagroepen te bezoeken. Dit zijn de groepen Mubare, Habinyanja en Rushegura. Het is een bijzondere regio omdat hier in 1993 de allereerste gorillatracking voor bezoekers ooit van start ging! Het is tevens de enige regio van Bwindi waar het mogelijk is om daadwerkelijk in het park te overnachten. Qua verblijfsmogelijkheden in de regio vallen de meeste accommodaties in de categorie ‘luxe’. Dit houdt de regio exclusief, met slechts een gering aantal bezoekers per dag. Bekijk hier de accommodaties nabij Buhoma.

Ruhija

De oostkant van Bwindi Impenetrable Forest wordt Ruhija genoemd. In dit gebied kunnen er twee gorillagroepen bezocht worden, namelijk de Bitakura en de Oruzogo groep. De regio was jarenlang onbereikbaar door slechte wegen in het hooggelegen gebied. Na de habituatie van de gorillagroep Bitakura is ook de weg verbeterd waardoor de regio tegenwoordig een stuk beter bereikbaar is, mits we de ‘african massage’ onderweg even voor lief nemen. Door de afgelegen ligging en het kleine aantal gorillagroepen is er weinig accommodatie in de regio voorhanden. De bezoekers die er toch komen kunnen naast het bezoeken van de gorilla’s ook genieten van een schitterend uitzicht over Bwindi en de verderop gelegen Virunga vulkaanketen. Het gebied is ook zeer geschikt voor vogelliefhebbers, want door de hoge ligging in een vochtige omgeving komen er veel bijzondere soorten voor. Bekijk hier de accommodaties nabij Ruhija.

Rushaga

In het zuiden van het Bwindi, omgeving Rushaga/Lake Mutanda, zijn er maar liefst zes gorillagroepen te bezoeken, genaamd Nshongi, Mishaya, Kahungye, Busingye, Bweza en Bikingi. Dit is het grootste aantal groepen in de gehele omgeving van Bwindi Impenetrable Forest. Sinds de eerste gorillatracking hier in 2009 plaatsvond is het gebied uitgegroeid tot het meest bekende en meest populaire deel van het Nationale Park. Dit is niet alleen te danken aan het grote aantal berggorilla’s maar ook aan de prachtige omgeving. Vlakbij deze regio ligt bijvoorbeeld het sprookjesachtige Lake Mutanda dat door velen één van de mooiste plaatsen in Oostelijk-Afrika wordt genoemd. De perfecte combinatie van vele gorillagroepen en prachtige ligging zorgt ervoor dat Rushaga veel bezoekers trekt. Er is dan ook een breed aanbod van zowel budget-comfort, middenklasse en semi- luxe accommodaties. Kortom: de regio biedt voor ieder wat wils. Bekijk hier de accommodaties nabij Rushaga & Lake Mutanda

Nkuringo

Eén gorillagroep leeft in het uiterste zuidwesten van Bwindi Impenetrable Forest, namelijk Nkuringo, vernoemd naar de gelijknamige regio. De trackings naar deze groep zijn mogelijk sinds 2004. Deze tracking staat ook wel bekend als de meest zware en uitdagende gorillatracking die mogelijk is, mede doordat er al een flinke tracking nodig is om überhaupt in het leefgebied van de gorilla’s te komen. De gorillatracking naar de Nkuringo groep is daarom enkel geschikt voor bezoekers die beschikken over een flinke dosis uithoudingsvermogen. De Nkuringo groep is bijzonder avontuurlijk en gaat dan ook vaak op verkenningstocht naar de omliggende dorpen, op zoek naar eten op het platteland! Nkuringo is gelegen aan een doodlopende weg richting Congo en daarom moeilijk bereikbaar. Ook voor de Nkuringo groep is Lake Mutanda een mogelijke uitvalsbasis. Bekijk hier de accommodaties nabij Nkuringo & Lake Mutanda.

Mgahinga National Park

Ten slotte is er nog één gorillagroep die leeft in het Mgahinga National Park, gelegen in het uiterste zuiden van Oeganda. Deze regio wordt ook wel het ‘land van de gorilla’s’ genoemd vanwege het zéér grote leefgebied voor slechts één gorillagroep. Een tracking in dit gebied wordt door Matoke Tours niet aangeraden. De gorilla’s uit deze groep trekken vaak de grens met Rwanda over, waardoor ze zeer moeilijk te vinden zijn. Bekijk hier de accommodaties nabij Mgahinga & Lake Mutanda.

Gorillagroepen in Rwanda

De gorillatracking in Rwanda vindt altijd plaats in Volcanoes National Park, het oudste National Park van Afrika. Dit park kreeg pas echte bekendheid toen zoöloge Dian Fossey in 1967 naar Rwanda kwam. Vanaf dat moment werd het park de uitvalsbasis van een indrukwekkend onderzoek naar de zeldzame berggorilla’s en de daarbij bijkomende strijd tegen de stropers. Doordat het park gedomineerd wordt door maar liefst acht Virunga vulkanen, waarvan twee actief, is het een unieke locatie voor een gorillatracking!

Vandaag de dag kunnen er maar liefst 10 verschillende gorillagroepen bezocht worden! Het betreft de groepen Titus, Susa, Karisimbi, Amahoro, Umubano, Sabyinyo, Kwitonda, Hirwa, Ugenda en Bwenge. De groepen Titus en Susa zijn de meest bekende omdat Dian Fossey een grote rol in het leven van deze gorilla’s heeft gespeeld. Berggorilla Titus werd geboren in de groep waar Dian Fossey destijds onderzoek naar deed. Hij verloor zijn beide ouders door stropers en werd daarna opgevangen bij een groep non-familiare mannelijke gorilla’s. Ondanks dat alles werd Titus zelf een sterke mannelijke gorilla! Als eerbetoon is de gorillagroep Titus naar hem vernoemd. De Susa gorillagroep is misschien nog wel de meest bijzondere. Dit is namelijk de groep die door Dian Fossey werd onderzocht in de periode van 1967 tot 1985. De groep bestond voorheen uit 42 leden, maar is sinds 2008 gesplist in de Susa groep en de Karisimbi groep.

De gorillatracking in Rwanda is al vele jaren één van de toeristische trekpleisters van het land. Mede daarom heeft zich in Volcanoes National Park een breed aanbod van toeristische accommodaties ontwikkeld. Van budget-comfort accommodaties tot middenklasse accommodaties en luxe lodges, in Volcanoes National Park is van alles mogelijk. Uiteraard bijna allemaal met een schitterend uitzicht op de Virunga vulkaanketen.

Regels tijdens de gorillatracking

Op de dag van de gorillatracking gaat u ’s ochtends vroeg uit de veren! Na een korte rit over de typisch hobbelige Afrikaanse wegen komt u aan bij het nationale park. De lokale rangers zullen hier de groepen indelen en een briefing geven over het bezoek. Dan is het tijd om te vertrekken naar het startpunt van de tracking! Hoewel de berggorilla’s een vredig karakter hebben moeten bezoekers zich toch aan de volgende regels houden:


  • Zorg voor een afstand van circa 7 meter tussen u en de berggorilla’s
  • Fluister zacht, vragen stellen aan de rangers is uiteraard geen probleem!
  • Eten en drinken in de nabijheid van de gorilla’s is niet toegestaan
  • Wijs niet naar de gorilla’s, dat kan als bedreigend ervaren worden
  • Als een gorilla toenadering zoekt, raak dan niet in paniek! Hij of zij is alleen maar
  • Nieuwsgierig? Volg in dit geval de aanwijzingen van de rangers op.

  • Raak de gorilla’s niet aan, het zijn wilde dieren!
  • Foto’s maken met de flits is verboden
  • Zwaarte van de gorillatracking

    Hoewel de berggorilla’s rustige dieren zijn en minder wispelturig dan bijvoorbeeld chimpansees, blijft het zelfs voor ervaren rangers telkens weer een uitdaging om de gorilla’s te lokaliseren. Reeds heel vroeg in de ochtend worden spoorzoekers uitgestuurd die dan op hun beurt de locaties doorseinen aan de rangers. De duur van een trekking en de afstand tot de gorilla’s is elke dag opnieuw gissen. Dit kan zo kort zijn als 2 uur, maar ook zo lang als 8 uur.

    Veel reizigers vragen ons welke gorillagroep ze het beste kunnen bezoeken afhankelijk van bijvoorbeeld de groepsgrootte of de loopafstand naar de groep toe. Het is niet te voorspellen welke groepen het makkelijkste of juist moeilijkste te vinden zijn. De gorilla’s zijn wilde dieren en hun gedrag is dan ook onvoorspelbaar. Het gemak waarmee de gorilla’s gevonden worden hangt af van hoe de specifieke groep zich op die dag voortbeweegt door het woud.

    De trekking vindt plaats in dichtbegroeid regenwoud in een bergachtige streek. Klimmen en klauteren langs modderige paden en over omgevallen boomstammen is dus niet uitgesloten en deel van het avontuur. Tenslotte komen we in hun biotoop, ver weg van de dierentuin… Er zijn altijd dragers aanwezig die u mits betaling (circa 25 dollar p.p.) kunt inhuren voor het dragen van uw dag rugzak of om u bij te staan als het even lastig wordt. Uit ervaring weten we dat iedereen die over een normale fysieke conditie beschikt, de gorillatracking aankan.

    Conservatie

    Een bezoek aan de berggorilla’s is prijzig. De Oegandese overheid heeft hier bewust voor gekozen om te voorkomen dat horden toeristen deze prachtige primaten ontmoeten. De inkomsten worden gebruikt om de Nationale Parken en haar gorillafamilies te beschermen. Zo draagt u ook een steentje bij!

    Reisverslag van één van onze eerdere reizigers

    "De tracking was zo'n twee uur aan de gang voordat we de eerste sporen vonden. Lopend en bukkend door het dichtbegroeide bamboe zagen we enorme nesten met drollen. "Als ze het ' s-nachts koud krijgen poepen ze gewoon in hun nest", vertelde gids Robbert. "Krijgen ze het lekker warm van." Nesten, drollen, afgekloven bamboestengels: we waren in de buurt en we waren ook licht zenuwachtig. We wisten wat ons te wachten stond: oog in oog met een ijzersterk, bijna menselijk wezen.

    "Sstt", zegt Robbert. "I see them." En inderdaad, een groep van acht berggorilla's lopen wat rond, pellen bamboe, slaan op hun borst terwijl wij stilletjes toenadering zoeken. De afstand bedraagt nog maar drie à vier meter. Mark, de mannetjesleider, een ongelooflijk grote en brede silverback, houdt ons allemaal in de gaten. Hij communiceert met gids Robbert via vreemde keelgeluiden. Een oude vrouwtjesgorilla zit van haar bamboe te genieten. Een babygorillaatje is wel erg nieuwsgierig naar ons en zoekt toenadering. Op een afstand van een halve meter hangt hij met één hand aan een tak en met zijn ogen kijkt hij ons indringend aan. Hij zoekt contact met zijn andere hand maar we mogen geen hand schudden.

    Er moet een afstand blijven tussen mens en gorilla vanwege hun vatbaarheid voor ziektekiemen. Ik besluit te gaan liggen. En te observeren. De gorilla's kijken mij aan zoals ik hun aankijk. Verbaasd. "Let's go", zegt Robbert een klein uurtje later. De berggorilla's hebben er genoeg van. "Na een uurtje gaan ze zich aan je storen en kunnen ze lastig worden." Het samenzijn met de gorilla's zal ik nooit vergeten. De rust, vriendelijkheid en menselijkheid die deze dieren uitstralen is bijna onverklaarbaar."